Γκάλης ή Διαμαντίδης;

_
Το ερώτημα τέθηκε μέσα στην εβδομάδα μετά την κατάκτηση του έκτου κυπέλλου Πρωταθλητριών από τον Παναθηναϊκό στη Βαρκελώνη. Κανείς δεν γέλασε, μία παρόμοια ερώτηση σε άλλες περιπτώσεις θα θεωρούνταν υπερβολική. Ούτε με τον Παπαλουκά δεν τολμήθηκε τέτοια σύγκριση, ούτε και, σαν συνολική προσφορά, με τον Γιαννάκη μετά τους προπονητικούς του θριάμβους το 2005 και το 2006 με την Εθνική.

ΕΡΩΤΗΜΑ και ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

Και μόνο ότι διατυπώθηκε και στάθηκε αξιοπρεπώς το ερώτημα, δείχνει ότι ο Διαμαντίδης είναι μεγάλος. Ο μεγαλύτερος σύγχρονος και ασφαλώς μέσα στους δύο μεγαλύτερους όλων των εποχών μαζί με το Γκάλη. Κάποιοι ελάχιστοι, όμως πολύ έγκυροι δημοσιογράφοι, προχώρησαν στο ότι ο Διαμαντίδης έχει πια ξεπεράσει τον Γκάλη και παρέθεσαν τα επιχειρήματά τους. Μια άλλη μερίδα του τύπου βέβαια έδωσε άλλες απαντήσεις όπως: είναι άλλες οι εποχές, έτερον εκάτερον και άλλες πιο διπλωματικές θέσεις. Επίσης αυτοί που ψήφισαν Διαμαντίδη έλεγαν πως έχει κατακτήσει πολλαπλάσιους τίτλους από τον Νικ και έμειναν μόνο σε δύο σημεία του Γκάλη: καλύτερος σκόρερ και μεγαλύτερη επιρροή στο παιχνίδι. Και μας τα πέρασαν σαν να ήταν κάτι απλό ή όχι πολύ σημαντικό. Είναι σύνηθες πάντως πολλοί να απαντούν όψιμα, όταν περάσει ένα πρόσφατο γεγονός που ισχυροποιεί την θέση κάποιου, να τον κατατάσσουν σαν τον κορυφαίο όλων των εποχών.

ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΣ ΜΑΕΣΤΡΟΣ

Ας τα πάρουμε από την αρχή. Ο Γκάλης δεν ήταν μόνο μεγάλος σκόρερ αν και βέβαια ήταν ο κορυφαίος σκόρερ (άρα και επιθετικός παίκτης, αν συνυπολογίσουμε τα υψηλά ποσοστά ευστοχίας του) στην ιστορία του Ευρωπαϊκού μπάσκετ και μέσα στους 5-10 στον κόσμο από τότε που ανακάλυψε το μπάσκετ ο δρ. Νέισμιθ το 1891. Σε σχεδόν όλες τις διοργανώσεις που έπαιξε έβγαινε πρώτος σκόρερ, τίτλος που για τα δεδομένα της εποχής ήταν πολύ κοντά στον σημερνό MVP. Επίσης ήταν καταπληκτικός πασέρ, σίγουρα ανώτερος του Διαμαντίδη, αν θέλετε μπορούμε να ανατρέξουμε στο αρχείο των αγώνων. Στα κλεψίματα ήταν ικανοποιητικός και στην άμυνα ο αντίπαλός του έβαζε πολύ λιγότερους πόντους από εκείνο και την περιφέρεια του Άρη ή της Εθνικής. Μην ξεχάσουμε τα ποσοστά ευστοχίας του που ήταν υψηλότατα και η κατάχρηση των προσπαθειών του στην επίθεση ήταν σχεδόν μηδενική. Επίσης, όταν πολύ σπάνια δεν αγωνιζόταν ο Γκάλης, ο Άρης ήταν μία μέτρια ομάδα.

ΑΜΥΝΤΙΚΟ ΤΕΡΑΣ

Για το Διαμαντίδη, δεν θα δώσουμε και πολλά χαρακτηριστικά από το παίξιμό του, επειδή πρώτιστα είναι σύγχρονος και όλοι ξέρουμε για αυτόν. Μόνο θα υπενθυμίσουμε ότι είναι ο καλύτερος αμυντικός στην ιστορία του Ευρωπαϊκού μπάσκετ τα τελευταία 15 χρόνια – ίσως και όλων των εποχών. Και ο παίκτης των 3 κυπέλλων πρωταθλητριών σε 7 συμμετοχές του (ποσοστό κοντά στο 50%), των μεγάλων σουτ και των κυπέλλων της Εθνικής. Όλα του τα κατορθώματα τα έχει πετύχει σε μία εποχή που ο χρόνος συμμετοχής του δεν ήταν μέγιστος – επομένως δεν του δόθηκε η δυνατότητα να είναι ο ένας και μοναδικός σταρ, κάτι που άλλαξε αρκετά φέτος. Βέβαια αυτό σημαίνει ότι είχε και τεράστιους συμπαίκτες.

ΣΥΜΠΑΙΚΤΕΣ

Για τους συμπαίκτες, μιας και το αναφέραμε, η διαφορά των εκείνων του Γκάλη από του Διαμαντίδη είναι η μέρα με τη νύχτα. Εκτός από τον τεράστιο Γιαννάκη, ποιους άλλους είχε δίπλα του; Τον Σούμποτιτς, δηλαδή τον Τέπιτς ή το πολύ Μπεϊτσίροβιτς του σήμερα; Τον Ουίλτζερ που δεν θα υπήρχε πουθενά στο σήμερα ή τον Λυπηρίδη με τον Φιλίππου; Ακόμα και ο Βράνκοβιτς θα ήταν ένας βελτιωμένος Γιεφτόκας στις μέρες μας. Ας μη θυμηθούμε Ρωμανίδη, Δοξάκη ή Μάνθο Κατσούλη στα 34 του, δεν το αφήνουμε καλύτερα παιδιά; Από την άλλη έχουμε: Σισκάουσκας, Γιασικεβίτσιους, Μπατίστ, Σπανούλη, Νίκολας, Φώτση, Τομάσεβιτς, Πέκοβιτς, Λάζαρο .. Χαοτική η διαφορά με τους αντίστοιχους του Άρη, δεν νομίζετε; Και στον πάγκο; Να συγκρίνουμε Ομπράντοβιτς με ποιόν; Εδώ ας σημειώσουμε πως αν ο Άρης είχε άλλον κόουτς που θα διαχειριζόταν καλύτερα τις καταστάσεις στα Final 4 και την Ευρώπη το 1988-91, θα είχε σίγουρα 1- 2 κύπελλα πρωταθλητριών στο τσεπάκι του. Ο Γκάλης δεν είχε τίτλους αλλά έφτασε πολύ κοντά στην πηγή. Ας όψεται ακόμα πως όταν πήρε τον πρώτο του τίτλο στην Γιαννάκη εποχή, ήταν ήδη 28 χρονών, μην το ξεχνάμε.

ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ

Οι αντίπαλοι του Άρη στο κύπελλα πρωταθλητριών ήταν η Τρέισερ του Μακαντού, του Μενεγκίν και του Ντ’Αντόνι, η Γιουγκοπλάστικα, των Κούκοτς και Ράτζα, η Μπαρτσελόνα των Έπι, Σολοθάμπαλ, Νόρις, η Μακάμπι των Μαγκί, Μπέρκοβιτς και Τζάμσι .. Εντάξει δεν είχαμε διπλές ή τριπλές εκπροσωπήσεις από κορυφαίες χώρες αλλά σήμερα οι παίκτες σαν κι αυτούς θα έπαιζαν στο ΝΒΑ και όχι στην σημερινή Ευρωλίγκα. Δεν είναι τόσο η ποσότητα των ομάδων εκείνα τα χρόνια όσο ο τοίχος της Τρέισερ και εκείνος της Γιουγκοπλάστικα που έπεφτες πάνω τους. Αντίπαλοι του ΠΑΟ σήμερα; Η μεγάλη Μπαρτσελόνα χωρίς τα Καταλανικά αστέρια της που πήγαν στο ΝΒΑ και ίσως να την βοηθούσαν. Η Μακάμπι ακόμα είναι αποδυναμωμένη και γενικότερα τα μεγάλα Ευρωπαϊκά αστέρια παίζουν πια στην Αμερική. Το παρελθόν της συλλογικής Ευρώπης ήταν αρκετά ανώτερο.

ΘΕΑΜΑ και ΔΗΜΟΦΙΛΙΑ

Ο Γκάλης πρόσφερε θέαμα, ναι. Και τί έγινε; θα μου πείτε κάποιοι, οι τίτλοι μετράνε. Αστεία πράγματα, αν φανταστούμε πως ο Άρης είχε σαρώσει τους τίτλους και έμεινε 2 χρόνια αήττητος ενώ και στην Ευρώπη έκανε το μέγιστο δυνατό για 5-6 περιόδους τουλάχιστον με τον Γκάλη στην σύνθεσή του. Ένα επιπλέον σημαντικό ήταν ο μοναδικός συνδυασμός ουσίας και αποτελέσματος που έκανε τον κόσμο να διψάει να τον βλέπει σε όποιο γήπεδο και αν αγωνιζόταν εκείνη την εποχή. Ο κόσμος λάτρεψε το Γκάλη παραπάνω από ότι αγαπάει και εκτιμά τον Διαμαντίδη. Ο σύγχρονος ηγέτης του ΠΑΟ είναι βέβαια εκπληκτικός και τα δίνει όλα σε κλεψίματα, τάπες, πάσες, κρίσιμα σουτ μα ο Γκάλης ήταν απλά ο δεξιοτέχνης του μπάσκετ, εκείνος που σε μάγευε με την πλαστικότητα και την ομορφιά του παιξίματός του. Έκανε το άθλημα διαφορετικό σε μεγέθη επιρροής του, στο βεληνεκές του, έσπασε τα στενά όρια του κλειστού χώρου του και ξεπέρασε ακόμα και το ποδόσφαιρο σε δημοφιλία. Ήταν πολύ μπροστά από την εποχή του και αν αυτό τελικά είναι το κριτήριο αξιολόγησης, ο Νίκος Γκάλης είναι ο κορυφαίος Έλληνας παίκτης όλων των εποχών.
_

Τα βασικά του μπάσκετ στην Ελλάδα

_
Διαβάζαμε ένα αφιέρωμα στον Στάθη τον Βέργο αυτόν τον μέγα μπασκετάνθρωπο της Πάτρας και της Ελλάδας, τον δάσκαλο που μεταξύ άλλων ανακάλυψε τον Κώστα Πετρόπουλο και άλλα ταλέντα - μελλοντικούς παίκτες της Πάτρας και της Ελλάδας. Σε μίνι συνέντευξή του στο περιοδικό All Star Basket είπε την απλή αλήθεια. Τα νέα παιδιά και κατ’ επέκταση οι νέοι παίκτες στερούνται των βασικών δεξιοτήτων του παιχνιδιού: Ντρίπλα, πάσα, σουτ. Και προέβλεψε πως μετά την απόσυρση των Παπαλουκά, Διαμαντίδη και Σπανούλη θα υπάρξει κενό στον άθλημα μιας και δεν βλέπει άλλους με τόσο και τέτοιο ταλέντο να έρχονται να πάρουν το μπάσκετ από το χέρι να το προχωρήσουν μπροστά. Ο πρωταγωνιστές είναι εντός των γραμμών, δεν το συζητάμε.


Επικροτούμε και υπερθεματίζουμε τις απόψεις του μεγάλου δασκάλου. Το ελληνικό μπάσκετ στερείται τα βασικά σε ατομικό επίπεδο, που είναι άκρως απαραίτητα για να λειτουργήσει το άτομο μέσα στην ομάδα. Αντί αυτού, στείρα αμυντικολαγνεία, το σκεπτικό του να καταστρέψω το παιχνίδι του αντιπάλου, χωρίς βέβαια να ξέρω μπάσκετ και τα βασικά του για να δημιουργήσω στην επίθεση. Ο κόσμος το νιώθει και δεν του αρέσει το παιχνίδι – εκτός από τους φανατικούς και αυτούς σε ειδικές περιπτώσεις, αυτή είναι η αλήθεια.

Οι παλαιοί παίκτες και άλλοτε βιρτουόζοι της πορτοκαλιάς χρειάζεται να καλεστούν για να μας πουν: τι στυλ είναι αυτό που θα παίξουμε; Τι στρατηγικές θα χαράξουμε; Νίκος Γκάλης, Βασίλης Γκούμας, Κώστας Πετρόπουλος, Φάνης Χριστοδούλου, πού είναι όλοι αυτοί και πολλοί άλλοι; Με όλο τον σεβασμό για τους παρακάτω προπονητές αλλά δεν θα μας πει ο Πεδουλάκης, ο Φλεβαράκης και ο Σφαιρόπουλος το τί μπάσκετ θα παίξουμε σαν χώρα και σαν σχολή. Γιατί απλά δεν ήταν ποτέ παίκτες πρωταγωνιστές ή καθόλου παίκτες κι αυτό επηρεάζει την συμπεριφορά τους στους πάγκους. Ή τουλάχιστον δεν έχουν σκεφτεί ποιο είναι το ελκυστικό μπάσκετ που κάποτε παίζαμε. Χρειάζονται κι αυτοί ασφαλώς αλλά πίσω από άλλους. Φωτεινές εξαιρέσεις είναι ο Κώστας ο Πολίτης που έχει μαλλιάσει η γλώσσα του για το στυλ που θέλει να παίζουμε και οι Αλεξανδρής και Μαρκόπουλος που πράγματι μας έχουν δώσει όμορφο μπάσκετ με τις ομάδες τους. Πού βρίσκονται όμως αυτοί στις αποφάσεις και την χάραξη των γραμμών της ομοσπονδίας; Μην τους είδατε. Αντί αυτού, άνθρωποι που απλά απομνημονεύουν προπονητικές τακτικές και τους νοιάζει μόνο το ομαδικό αγωνιστικό (εφήμερο) αποτέλεσμα και όχι η μελλοντική εξέλιξη των παικτών. Καλά κάνουν βέβαια αν έτσι τους το απαιτούν τα αφεντικά τους.


Το μπάσκετ είναι πρώτα τα βασικά του, στην επίθεση και στην άμυνα. Και μετά μαθαίνουμε για τις αδύνατες πλευρές, το isolation, τα hedge out και τα pick. Όπως και στο Πανεπιστήμιο, μορφώνεται κανείς ατομικά, καλλιεργείται για να είναι αξιόλογο μέλος μιας ομάδας στην συνέχεια. Και στην παιδεία μας γενικότερα, χρειάζεται πρώτα να αγαπήσουμε τον εαυτό μας για να αγαπήσουμε και τους άλλους, κι αυτό έρχεται μέσα από την ατομική μας βελτίωση κι όχι από την ενσωμάτωση λειψών ικανοτήτων μέσα στην ομάδα.

Αυτοί που ξέρουν λιγάκι μπάσκετ εδώ δεν μας κάνουν γιατί λέει παίζουν αεράμυνα (Διαμαντόπουλος, Ταπούτος, Αλ.Κυρίτσης κλπ). Τα αποτελέσματα τα βλέπουμε, ελάχιστοι παίκτες έχουν ας πούμε κίνηση με τη μπάλα και δημιουργούν παιχνίδι, μόνο καλά εργαλεία και ρολίστες–βοηθητικοί. Κανένας τους δεν έκανε σπουδαία καριέρα στο ΝΒΑ ή στο εξωτερικό αν εξαιρέσουμε τον Παπαλουκά. Την ίδια στιγμή Γάλλοι, Γερμανοί, Ιταλοί, Ισπανοί, Ρώσοι, Αργεντίνοι, Βραζιλιάνοι και άλλοι διαπρέπουν στο ΝΒΑ και την αφρόκρεμα. Κι εμείς εδώ, στην άμυνα και την ομαδικότητα χωρίς ατομικό ταλέντο και τα βασικά του μπάσκετ.
_

Μπασκετική αποκέντρωση - Μέρος Δεύτερο

Συνέχεια από το προηγούμενο. Το κείμενο είχε δημοσιευθεί από τον υποφαινόμενο στο περιοδικό ‘Τρίποντο’ στις αρχές του 2004

Δίχως να στοχεύουμε στον εξωραϊσμό της τωρινής πραγματικότητας, ούτε αγνοώντας τις δυσκολίες και τα εμπόδια, πιστεύουμε πως μπορούν να δοθούν ουσιαστικές λύσεις στο φλέγον αυτό θέμα. Και μάλιστα διέξοδοι με ωφελιμότητα και διάρκεια για το ίδιο το άθλημα. Ας δώσουμε μερικές τέτοιες προτάσεις:

- Η παροχή επιπλέον κινήτρων για τις ομάδες της περιφέρειας μπορεί να ωφελήσει στην αποκέντρωση του αθλήματος. Αν ας πούμε μία τοπική ομάδα της Α1 γινόταν να εκμεταλλεύεται παραπάνω τα τηλεοπτικά δικαιώματα εκχωρώντας τα και σε περιφερειακά κανάλια, τότε θα ήταν κάτι χρήσιμο. Ή και οι ίδιοι οι παράγοντες ας τολμήσουν σε τέτοιες κινήσεις ανάπτυξης – δεν θα ζημιωθούν αργότερα.


- Η τόνωση των περιφερειακών κλιμακίων θεωρείται επιβεβλημένη για το μη “συγκεντρωτικό” παιχνίδι. Όχι πως σταμάτησαν να βγαίνουν ταλέντα στην περιφέρεια αλλά ο παλαιός θεσμός καλό είναι να ξαναπάρει τη μορφή που είχε κάποτε με τα κλιμάκια και τα τουρνουά Χριστουγέννων με το χρώμα και το αυξημένο ενδιαφέρον.

- Η συνεργασία σωματείων σε τοπικό επίπεδο είναι ένας άλλος παράγοντας. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο γιατί συχνά παρατηρείται ένας κατακερματισμός σε πολλά σωματεία σε κάποιες περιοχές (π.χ. Πάτρα, Λάρισα) με αποτέλεσμα τον ανταγωνισμό με μη δημιουργικό τρόπο. Επίσης η έγκαιρη εκεί ανίχνευση των ταλέντων είναι επιβεβλημένη ώστε οι παίκτες να καταλήγουν νωρίς στις τοπικές ομάδες χωρίς να μεταπηδούν απευθείας στα μεγάλα κέντρα (βλέπε Βασιλόπουλος, Γλυνιαδάκης, Γιαννούλης και άλλοι).

- Η υποχρεωτική μεταφορά της έδρας ορισμένων ομάδων σε περιφερειακή πόλη ανάλογα με της βαθμολογική θέση ή και εθελοντικά διαδραματίζει και αυτή το ρόλο της. Να επιτρέπεται ας πούμε ένας μάξιμουμ αριθμός ομάδων της Αθήνας στην Α1 και οι υπεράριθμες είτε να υποβιβάζονται στην Α2 είτε να μετακινούνται υποχρεωτικά σε άλλη πόλη.

- Είναι φρόνιμο να προχωρήσει και η γενικότερη ενίσχυση της περιφέρειας δηλαδή η αποκέντρωση. Αυτό γίνεται με κινήσεις όπως η βελτίωση και ανάπτυξη των υποδομών και των παρεχόμενων εκεί προϊόντων και υπηρεσιών. Επίσης, η ανάπτυξη των μεταφορών είναι κίνηση στρατηγικής και αυτή. Για παράδειγμα με το νέο σιδηρόδρομο Αθηνών – Κορίνθου – Πατρών, θα είναι δυνατό να διανυθεί η απόσταση Αθήνα - Κόρινθος σε 30’. Επομένως μία ομάδα, ας πούμε, στην Κόρινθο θα είναι ουσιαστικά περιφερειακή αλλά όλοι οι παίκτες και προπονητές της θα μπορούν να διαμένουν στην Αθήνα.


Σαν αποτέλεσμα, τα προσδοκώμενα πλεονεκτήματα που θα έδινε μία τέτοια στροφή του αθλήματος είναι πολύ περισσότερα από την απλή υλοποίηση των προτάσεων που παρατέθηκαν:

- Πρώτα έχουμε την τόνωση της αγωνιστικότητας και της δημοτικότητας του αθλήματος μέσω της εξάπλωσής του σε μια περιφέρεια που είναι διψασμένη για μπάσκετ, διακρίσεις και πρωταγωνιστικό ρόλο.

- Η δημιουργία επίσης πολλών καθαρών μπασκετικών ομάδων εκτός κέντρου περιλαμβάνει πολλά οφέλη για το ίδιο το άθλημα. Πώς θα μπορούσε να γίνεται και αλλιώς όταν οι ομάδες αυτές θα εκπροσωπούν και θα τιμούν ολόκληρες περιοχές που δεν έχουν και πολλά άλλα να επιδείξουν;

- Η αναμενόμενη ισορροπία δυνάμεων και ανάπτυξης στο χώρο θα συντελέσει και εκείνη θετικά. Η ομοιομορφία δηλαδή της μπασκετικής εξάπλωσης είναι έναν στοιχείο πολύ ενδιαφέρον, δυναμικό και κυρίως δίκαιο.

- Η ενίσχυση και η βελτίωση της παραγωγικής διαδικασίας είναι και αυτή ασφαλώς στα συν. Η αποκέντρωση θα αυξήσει τα ερεθίσματα ενασχόλησης με το άθλημα και τους παραγωγικούς ρυθμούς νέων παικτών – κυρίως εκτός του κέντρου.

- Δεν παραβλέπεται επίσης ότι θα ενισχυθεί το μπάσκετ και στο κέντρο λόγω του ανταγωνισμού. Μία τέτοια περίπου αντιστοιχία, αν και όχι ακριβής, είναι το δίδυμο Ολυμπιακού, ΠΑΟ, που διαδέχθηκε εκείνο των Άρη, ΠΑΟΚ δέκα χρόνια πριν.

- Ένα τελευταίο αλλά ίσως το σημαντικότερο είναι το γεγονός ότι η ενίσχυση της περιφέρειας στο μπάσκετ θα της δώσει μία θετική ενέργεια ώστε να ενισχυθεί και συνολικότερα σε πολλούς άλλους τομείς.


Για να έχουμε μία αίσθηση της πραγματικότητας ας δώσουμε ένα αληθινό σενάριο προς εφαρμογή: Σύνολο ομάδων Α1: 16. Αθήνα: 6 ομάδες, Θεσσαλονίκη: 3 ομάδες, Πάτρα: 2 ομάδες, Λάρισα: 2 ομάδες, Ηράκλειο: 1 ομάδα και 2 ομάδες από Αθήνα ή Θεσσαλονίκη με υποχρεωτική αποκέντρωση. Το σενάριο αυτό μπορεί να είναι ρεαλιστικό γιατί υπάρχουν αυτές οι ομάδες στην περιφέρεια. Έχουμε δηλαδή: Πάτρα: Απόλλων, Ολυμπιάδα, Λάρισα: Ολύμπια, Γ.Σ. Λάρισας Ηράκλειο: Ο.Α.Α. Ηρακλείου, άλλες: Μακεδονικός, Ιωνικός Ν.Φ. (Ηλυσιακός).

Ας ρίξουμε στη συνέχεια μία ματιά για το τι γίνεται και στα άλλα δημοφιλή αθλήματα της χώρας προκειμένου να έχουμε μία αίσθηση για το τι συμβαίνει στην περιρρέουσα ατμόσφαιρα.

Το ποδόσφαιρο αναπτύσσεται παραδοσιακά στην περιφέρεια γιατί άλλωστε είναι φύσει άθλημα της υπαίθρου. Μόνο τώρα με τα 5Χ5 “επαναστατεί” και στις πόλεις αλλά είναι αμφίβολο αν εκεί βρίσκεις τα ατόφια ταλέντα. Παρόλα αυτά δεν υπάρχει εδώ η απαιτούμενη ποιότητα. Οι άνθρωποί του θα ήθελαν όχι τόσο περισσότερη αλλά ποιοτικότερη αποκέντρωση. Στο βόλεϊ έχουμε το φαινόμενο της Θράκης που ενισχύει αφάνταστα την αποκέντρωσή του. Ακολουθούν η Δυτική Μακεδονία και η Πάτρα για τις μη “κεντρικές” ομάδες. Το βόλεϊ βρίσκεται εδώ πιο μπροστά από το μπάσκετ και τα πράγματα θεωρούνται γενικώς ικανοποιητικά. Όσο αφορά το στίβο, η φιλοσοφία του είναι διαφορετική από τα ομαδικά σπορ. Η αποκέντρωση είναι και εδώ σημαντική όμως με την έννοια της παραγωγικής διαδικασίας της περιφέρειας και όχι τόσο με τον πρωταγωνιστικό ρόλο των τοπικών ομάδων.
_

Μπασκετική αποκέντρωση - Μέρος Πρώτο

_
Το κείμενο είχε δημοσιευθεί από τον υποφαινόμενο στο περιοδικό ‘Τρίποντο’ στις αρχές του 2004

Η γέννηση, η άνθηση και η παραπέρα ανάπτυξη του μπάσκετ μέσα στα εκατό και πλέον χρόνια της ιστορίας του σχετίζονταν συχνά με πόλεις ή και περιοχές των οποίων η πολιτική, η οικονομική, καθώς και εκείνη η πολιτιστική τους θέση πιθανόν, δεν βρισκόταν απαραίτητα στις κορυφαίες των χωρών τους και παγκόσμια. Αν και - για να υπερασπίσουμε τη θέση μας εμείς οι μπασκετικοί - η εντύπωσή μας παραμένει πως οτιδήποτε αναφέρεται στο άθλημά μας δεν μπορεί να μην εμπεριέχει μία ιδιότυπη κουλτούρα. Η Τέχνη αυτή έγκειται ασφαλώς στην πρωτόγνωρη εμπειρία των αισθήσεων του θεατή όταν έρχεται σε επαφή με το “μαγικό” παιχνίδι. Και ακόμα βέβαια περισσότερο στο βίωμα του ίδιου του παίκτη που συμμετέχει.


Τα παραδείγματα που συνηγορούν σε αυτή την άποψη είμαι μία πλειάδα, δεν έχουν τελειωμό. Τι να πρωτογράψουμε και τι να μην παραλείψουμε; Να αρχίσουμε από τη μπασκετομάνα Ιντιάνα που δίχως την πορτοκαλί θεά θα βρισκόταν στην ανωνυμία της Αμερικάνικης υπαίθρου ή να θυμηθούμε τις κωμοπόλεις ή τα χωριά όπως η Λιμόζ και το Πο στη Γαλλία; Μήπως μας έχει ξεφύγει τι έχει συμβεί στο Βαρέζε, στο Καντού και το Πέζαρο; Θέλετε να σας θυμίσω μήπως το Σιμπένικ και το Ζάνταρ; (τι ρίγη συγκίνησης είναι στα αλήθεια αυτή τη στιγμή που μας κατακλύζουν;). Σε όλα τούτα τα μέρη το μπάσκετ λατρεύεται σα θρησκεία και αυτοί είναι οι ονειρεμένοι προορισμοί του αληθινού μπασκετικού, σωστά; Ακόμη και οι γιαγάδες αυτών των περιοχών ξέρουν απέξω και ανακατωτά τα ζον πρες που παίζει η ομάδα ή τα give and go σαν τη βασική ανάπτυξη στην επίθεση, διαφωνεί μήπως κανείς;


Καμιά αντίρρηση ασφαλώς δεν εμφανίζουμε στο ότι και οι μητροπόλεις, τα τεράστια αστικά κέντρα ήταν ανέκαθεν πρωταγωνιστές στο μπάσκετ. Θα ήταν ιεροσυλία διαφορετικά. Οι Σέλτικς, οι Λέικερς, το Μιλάνο και η Ρεάλ είναι οι κορυφαίες στις χώρες και τις ηπείρους τους και δεν το αμφισβητούμε. Αλλά όμως, η μαγεία ότι το μπάσκετ είναι τα πάντα δεν συναντιέται παρά μόνο στις αυτές τις μικρές πόλεις, στο απόκεντρο του γενικότερου ενδιαφέροντος. Είναι αγαπητοί μου η αποκέντρωση του μπάσκετ που ήταν ανέκαθεν χαρακτηριστικό του και το συνόδευε σε αυτή την μακρά του διαδρομή. Τι γίνεται όμως εδώ στην Ελλάδα; Πώς εμφανίζεται σήμερα η κατάσταση και τι μπορεί να καλυτερέψει;

Αρχικά ας κάνουμε δύο διαπιστώσεις για την εντός των συνόρων κατάσταση. Πρώτον, ότι ο συγκεντρωτισμός σε δύο πόλεις είναι κυρίαρχος στο κορυφαίο επίπεδο (και μιλάμε ασφαλώς για την Α1) και δεύτερον, πως παρόλες τις προβλέψεις και τα ευχολόγια η κατάσταση μένει η ίδια και απαράλλακτη ή βαδίζει με πάρα πολύ αργούς ρυθμούς βελτίωσης. Σήμερα στην Ελλάδα όλοι μιλούν για αποκέντρωση αλλά ουσιαστικά μόνο με απλή “συμπάθεια” βλέπουν τις ομάδες τις περιφέρειας. Με σκέψεις ή εκφράσεις του τύπου:
- Ας βοηθήσουμε τον μικρό αδύνατο να προχωρήσει (άσχετα αν συχνά όταν εκείνος δυναμώνει και μας γίνεται ενοχλητικός θέλουμε να τον ξεφορτωθούμε) ή
- Πάω να κάνω το αγροτικό μου στην επαρχία (λες και μία πόλη των 200-250 χιλιάδων είναι χωριό).


Βέβαια, δεν μπορούμε να αδικήσουμε κατάφωρα τους σκεπτόμενους όπως παραπάνω, εφόσον σχετίζονται με το ίδιο το υδροκέφαλο “τέρας” που συντηρείται στο κέντρο της χώρας, αναγκάζοντας την περιφέρεια σε οικονομικό μαρασμό και, μοιραία, σε βοηθητικό έως ανύπαρκτο ρόλο. Η πληθώρα των οικονομικών πόρων αλλά και εκείνων των αθλητικών έργων υποδομής συνεχίζονται να σωρεύονται στην Αθήνα και κατά δεύτερο στην συμπρωτεύουσα του βορρά με αποτέλεσμα η υπόλοιπη Ελλάδα να παραμένει ουραγός, τελευταία και καταϊδρωμένη.

Το λυπηρό της όλης υπόθεσης είναι ότι η περιφέρεια έχει επανδρώσει τα Ελληνικό μπάσκετ με μοναδικούς παίκτες, οι οποίοι όμως δεν βοήθησαν τις ομάδες στις περιοχές προέλευσής τους παρά ελάχιστα, έστω και αν εκείνες βοήθησαν στην αξιοποίηση και ανάδειξη αυτών των ταλέντων. Έτσι, ταλέντα από την Πελοπόννησο ή τη Θεσσαλία καταλήγουν σε ομάδες του κέντρου ή της Θεσσαλονίκης. Και πώς να γίνει διαφορετικά όταν οι τοπικές περιφερειακές ομάδες είναι αδύναμες ή η έγκαιρη ανίχνευση των ταλαντούχων σε τοπικό επίπεδο βρίσκεται πολύ πίσω; Χαρακτηριστικά τέτοια παραδείγματα αποτελούν ο Ρεντζιάς, ο Γιαννούλης, ο Βασιλόπουλος, λιγότερο ο Χατζής και πολλοί άλλοι.

Συνέχεια στο επόμενο σε λίγες μέρες
_

Ο Καρμέλο στη Νέα Υόρκη

_

Δεν θα μπορούσα να κρύψω τη χαρά μου. Ήταν αρκετό από μόνο του για να ‘ξυπνήσει’ το ιστολόγιο για πρώτη φορά στο 2011. Κάτι αλλάζει επιτέλους: ο Μέλο στη Νέα Υόρκη! Ναι, ο Καρμέλο Άντονι, αυτός ο δαντελένιος παίκτης, ο βιρτουόζος της πορτοκαλιάς, μετά από πολλές βδομάδες αμφιταλαντεύσεων και αμφιβολιών θα αγωνίζεται με τους Νικς της Νέας Υόρκης. Μετά από 12 χρόνια η Νέα Υόρκη ξαναποκτά τις ελπίδες της να πρωταγωνιστήσει στη λίγκα από τότε που έφυγε ο Γιούιν και έπαιξαν τελικούς με το Σαν Αντόνιο στην κουτσουρεμένη χρονιά του 99. Προς Θεού ούτε ο Στουνταμάιρ ούτε ο Καρμέλο δεν έχουν την λάμψη του μεγάλου Πάτρικ, για την ώρα τουλάχιστον, αλλά και οι δύο μαζί μπορούν. Να σηκώσουν τη Νέα Υόρκη μέχρι τις διεκδικήτριες του τίτλου. Σε πείσμα κάποιων αναλυτών που δεν περιμένουν και πολλά. Υπάρχει όμως και ο Μπίλαπς, ένας ‘άσσος’ κορυφής σίγουρα για 1-2 χρόνια ακόμα. Υπάρχει καμία σχέση με τις εποχές των Νικς των πέντε κοψιμάτων στον Τσαρλς Σμιθ σε μία φάση 1993 (έστω και έγιναν τουλάχιστον 2 φάουλ από τον Σκότι) ή των άστοχων σουτ του Σταρκς το 1994; (0/7 σωστά;)




Το μεγάλο μήλο είναι εδώ, επιστρέφει, ανανεωμένο, το πιο δυνατό που υπήρξε από την εποχή του Πάτρικ και μετά. Ο κόουτς Ντ’Αντόνι μένει μόνο να συνθέσει με τα ακριβά του υλικά κάτι ξεχωριστό. Ο Σπάικ Λι, ο Νταστιν Χόφμαν, οι άλλοι επώνυμοι ή ανώνυμοι φαν του Madison Square Garden μα και οι πολλοί οπαδοί τους παντού, αναμένουν: την προσεχή Τετάρτη στα αποκαλυπτήρια της ‘Νέας’ Νέας Υόρκης. Από τη στιγμή που βρέθηκαν οι πρωταγωνιστές, είναι σχετικά εύκολο να προσθέσουμε τους υπόλοιπους ρολίστες ή και αμυντικούς να χτιστεί μία ομάδα τίτλου. Αν όχι φέτος, σίγουρα από του χρόνου. New York is back !!
_

Βασικά ερωτήματα και απαντήσεις ενός μπασκετικού

_
Παρακάτω γεννήθηκαν κάποια ερωτήματα που παραθέτουμε για περισσότερη σκέψη και προβληματισμό στους κύκλους της πορτοκαλί Θεάς. Οι απαντήσεις δίνονται από εμάς και βέβαια τα συμπεράσματα μπορεί να τα βγάλει ξεχωριστά ο καθένας. Είμαστε έτοιμοι; Φύγαμε (Ε: Ερώτηση, Α: Απάντηση):

Ε: Γιατί αφού η άμυνα είναι το πιο σημαντικό πράγμα στο μπάσκετ, οι καλύτεροι παίκτες είναι οι επιθετικοί;
Α: Προφανώς επειδή η τεχνική, η φαντασία και η υψηλή μπασκετοσύνη έχουν να κάνουν πρώτα με τον χειρισμό της μπάλας, την ντρίπλα, την πάσα, το σουτ, το μπάσιμο. Η άμυνα ολοκληρώνει, τελειοποιεί αλλά η πρωτοβουλία και η δημιουργία των κορυφαίων είναι με την μπάλα στα χέρια.

Ε: Γιατί εφόσον η άμυνα, όπως διαδίδεται είναι το νούμερο ένα στο παιχνίδι, λέμε αυτός ο παίκτης είναι καλός και στην άμυνα;
Α: Προφανώς γιατί ξέρουμε μέσα μας ότι η επίθεση είναι το βασικό κομμάτι και η άμυνα συμπληρώνει. Κάποιοι λένε ότι επειδή το παιχνίδι είναι μισό-μισό, όλοι συχνά στο μισό τεραίν, επίθεση και άμυνα είναι ισοδύναμες. Οι πολλοί φίλοι όμως ψηφίζουν επίθεση, δημιουργία.

Ε: Γιατί εφόσον το παιχνίδι είναι πλήρως ομαδικό, στα τελευταία δευτερόλεπτα πολύ συχνά, τα νικητήρια καλάθια είναι από ατομικές προσπάθειες;
Α: Προφανώς γιατί το παιχνίδι είναι ομαδικό και ατομικό μαζί. Η ατομικότητα δεν αναιρεί την ομαδικότητα (κι αντίστροφα) δίνοντας την ευκαιρία στα ξεχωριστά άτομα να αναπτύξουν την προσωπικότητα και τις δεξιότητές τους. Κάτι βέβαια που στην Ελλάδα απέχει, βασικά λόγω των προπονητών (άλλοτε παικτών-ρολιστών).

Ε: Γιατί ακόμα και οι αμυντικοί, είναι διακριθέντες όταν σκοράρουν περισσότερους πόντους στην επίθεση;
Α: Αυτό είναι άξιο απορίας, γιατί ακόμα και αυτοί που λιβανίζουν τους ρολίστες-αμυντικούς, τους εξάρουν όταν σε ένα αγώνα σε μία χρονιά καταφέρνουν να σκοράρουν π.χ. 17 πόντους. Ακόμα κι αυτοί υποσυνείδητα υποκλίνονται στην επίθεση - χωρίς να το καταλαβαίνουν.

Ε: Γιατί όσο πιο άτολμοι και ρολίστες είναι οι παίκτες τόσο πιο εγωιστής είναι ο προπονητής τους;
Α: Προφανώς γιατί ένας παίκτης με αληθινή προσωπικότητα δεν μπορεί να χωρέσει σε ομάδα με αυταρχικό κόουτς ή προπονητή για ρολίστες. Συνήθως εδώ αναγκάζεται να αλλάξει ο προπονητής (βλέπε Μάτζικ Τζόνσον, Λέϊκερς, 81 με Ουέστχεντ) – εκτός κι αν η ομάδα πιαστεί κορόιδο κι αφήσει το αστέρι της να φύγει.

Ε: Γιατί τα μεγαλύτερα αστέρια “απομονώνονται” για να παίξουν ένας εναντίον ενός (δηλαδή ατομικό παιχνίδι), αν το άθλημα είναι μόνο ομαδικό;
Α: Όπως εξηγήσαμε παραπάνω, το άθλημα είναι και ατομικό και τη διαφορά όπως και σε όλες της ομάδες των ανθρώπων, μπορούν να την κάνουν τα ξεχωριστά άτομα, οι πρωτοβουλίες τους, οι ιδέες τους. Χωρίς κατά ανάγκη να είναι χαρισματικά ή αναντικατάστατα. Το άτομο πρέπει να αναδειχθεί μέσα στην ομάδα.

Ε: Γιατί η έκφραση ξέρει μπάσκετ αναφέρεται βασικά για την επίθεση και μετά για την άμυνα;
Α: Για τους παραπάνω λόγους. Και γιατί πολύ απλά, όποιος παίζει μόνο άμυνα δεν ξέρει μπάσκετ. Ξέρω μπάσκετ σημαίνει έχω την πρώτη κίνηση, σχεδιάζω, επινοώ. Ο αμυντικός απλά ακολουθεί, προσπαθεί να αναχαιτίσει και καταστρέψει αυτό που προτείνω. Η άμυνα έχει νόημα ύπαρξης λόγω της επίθεσης.

Ε: Γιατί πάντα η καλύτερη επίθεση νικάει την καλύτερη άμυνα;
Α: Προφανώς γιατί η πρωτοβουλία των κινήσεων είναι στην επίθεση και το μέγιστο που μπορεί να καταφέρει η άμυνα είναι να την σταματήσει. Αν λέμε ότι κερδίζουμε παιχνίδια από την άμυνα σημαίνει ότι, πέρα από τον ανασταλτικό της χαρακτήρα, και η επίθεσή μας είναι καλύτερη από την επίθεση του άλλου.

Ε: Γιατί η Ελλάδα εφόσον είναι σε καλύτερο μπασκετικό επίπεδο από π.χ. Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία (σε Εθνικές ομάδες) δεν έχει αναδείξει αντίστοιχα αστέρια με αυτές τις χώρες;
Α: Αρκετοί λόγοι υπάρχουν: Οι λογικές των προπονητών με παίκτες αμυντικούς και ρομπότ, η μη έμφαση στην καλλιέργεια ολοκληρωμένων ατομικών ταλέντων, που έχουν φοβερή επιθετική έφεση και δημιουργία (αργότερα γίνονται και πλήρεις), ο φθόνος του Έλληνα σε κάτι που ξεχωρίζει, η έλλειψη υπομονής κλπ.

Ε: Πόσο καιρό έχουμε να ακούσουμε την έκφραση ξέρει μπάσκετ στην Ελλάδα;
Α: Προσωπικά έχω να το ακούσω πολλά χρόνια. Από την εποχή του Νίκου του Οικονόμου ή και του Μυριούνη. Ο Νικόλας νομίζω ήταν ο τελευταίος μεγάλος Έλληνας μπασκετικός παίκτης. Εντάξει και για τον Στογιάκοβιτς το λέγαμε από τα 21 του όταν ακόμα έπαιζε εδώ, αλλά αυτός έφυγε για άλλα μέρη.

--------------------------------------------------------
Καλά Χριστούγεννα και Καλή Χρονιά φίλοι μου, ίσως τα ξαναπούμε πριν την Πρωτοχρονιά με νέο post ανασκόπησης.
_

Κλοτσοσκουφιού το ανάγνωσμα

_
Να τι βρήκα από τα κείμενα που είχα γράψει τον Μάιο-Ιούνιο του 2007 μετά τον ποδοσφαιρικό τελικό του Ευρωπαϊκού που είχε γίνει στο ΟΑΚΑ.

Σαν παλαιός ελεύθερος σκοπευτής τελευταία του προηγούμενου δημοφιλούς περιοδικού μας δεν θα μπορούσα να αφήσω ασχολίαστα τα όσα έγιναν, γράφτηκαν ή ειπώθηκαν για τον πρόσφατο τελικό του Ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου. Πρέπει και εγώ να δραστηριοποιηθώ. Όλα όσα γράφτηκαν τελευταία την περασμένη εβδομάδα για τους ανθρώπους που ασχολούνται με το λάκτισμα της μπάλας δεν είναι αναληθή, σωστά αυτοί έχουν τη μεγαλύτερη δημοφιλία, αν και το μέγεθος της διαφοράς δεν είναι τέτοιου εύρους - πάντα το πιο πρόσφατο event μεγαλοποιεί τις σκέψεις μας και τις εντυπώσεις μας, ειδικά όταν το ζούμε μέσα από έντονη επαγγελματική ενασχόληση. Βέβαια, αυτό εμένα δεν μου λέει τίποτα. Ούτε παρασύρομαι από την ομολογουμένως τεχνητή διόγκωση του ενδιαφέροντος από την κρατική τι-βι.


Ούτε το BBC ούτε η RAI δεν θα έδειχναν τόσο πρόγραμμα για έναν αγώνα, μου είναι ακατανόητες οι τόσες ώρες εκπομπών. Οι ιστοσελίδες της Ουέφα έγραφαν ότι οι Έλληνες είναι τρελοί με το ποδόσφαιρο, κάτι υπερβολικό έως αναληθές, καμία η σχέση με Ιταλία, ή Αγγλία και βέβαια με χώρες που έχουν γενικότερη αθλητική παιδεία. Στην Ελλάδα πέρα από μικρούς αθλητικούς πυρήνες σε διάφορα σπορ, οι υπόλοιποι είναι από μακριά, αδιάφοροι που παρασύρονται και καθοδηγούνται από τα λογής–λογής μήντια, που στο ποδόσφαιρο, και όχι μόνο, διαμορφώνουν απόψεις, προτιμήσεις, πολύ απλά γιατί η πλειοψηφία είναι παθητική και δέκτης του καθετί χωρίς φιλτράρισμα, κρίση, αξιολόγηση. Το πηγαίο ενδιαφέρον του μέσου Έλληνα και ευρύτερα είναι για πολλά σπορ, κάτι που εκδηλώθηκε το 2004 από την πληρότητα των σταδίων σε μία ποικιλία αθλημάτων.

Είναι γεγονός πως το ποδόσφαιρο έχει πάρει τα ηνία του μάρκετινγκ με διαφορά στην Ευρώπη, κάτι οι φανέλες με τα νούμερα και τα ονόματα, τα αναμνηστικά, είναι τόσα πολλά. Το μπάσκετ έμεινε χωρίς καμία αντίστοιχη δράση, ενώ παράλληλα εγκλωβιζόταν με εσωτερικές έριδες και κλειστά κανάλια. Κάποιοι πανηγύριζαν που πήρε την Ευρωλίγκα το συνδρομητικό πριν 2,5 χρόνια (σημ: το 2004-05), εγώ μελαγχολούσα. Βέβαια είχαν δίκιο γιατί πιο πριν οι οθόνες ήταν κλειστές για το άθλημα – και το ΝΒΑ μαζί, όλοι θυμόμαστε τι σκοτάδι τρώγαμε. Παρόλα αυτά βρισκόμαστε σε μία ανοδική πορεία και θα πάρουμε – γιατί αυτό είναι το ζητούμενο και τίποτε άλλο σε θέματα θέασης και κόσμου – το μερίδιο που μας αναλογεί. Και στο μάρκετινγκ καλά πάμε, με φανέλες, φιλανθρωπικές και άλλες δράσεις, διαφημιστικά σποτ, τους παίκτες στο προσκήνιο και όχι τους προπονητές. Αμάν πια με αυτή τη σεμνότητα, καλή είναι αλλά πρέπει να λέμε και πόσο καλοί είμαστε δεν βλάπτει για τους παίκτες. Εδώ οι άλλοι (στο συμπαθές κατά τα άλλα άθλημα του .. κλοτσοσκουφιού) δημιούργησαν αστέρια τους ανύπαρκτους με τις κομμώσεις.


Μία άλλη πτυχή της παρατεταμένης χειμερίας νάρκης τους μπάσκετ στη διείσδυσή του στην Ευρωπαϊκή αγορά - μία κατάσταση που δείχνει να αλλάζει, έστω και αργά, είναι ότι και το NBA δεν θέλει να ανταγωνιστεί με το ποδόσφαιρο στην Ευρώπη, κάτι που θα είχε ενδεχόμενα μεγάλο κόστος και αμφίβολα αποτελέσματα. Αντίθετα προτίμησε την αχανή Κίνα για να αγκαλιάσει την αγορά τους με μπροστάρη τον Γιάο. Όμως και οι Ευρωπαίοι επικεφαλής θα έπρεπε ή ακόμα και τώρα να συντονίσουν δράσεις στρατηγικής μάρκετινγκ με σύμβουλο το ΝΒΑ.

Μην ξεχάσουμε μία μικρή παρέμβαση για το άθλημά μας. Τα μπάσκετ για μας είναι δόγμα άρα πιστεύουμε δίχως κριτική, σκεπτικισμό, αμφισβήτηση. Πιστεύουμε ότι είναι η απόλυτη αθλητική αλήθεια, δεν μας απασχολεί αν υπάρχουν άλλα πολυπληθέστερα θρησκεύματα (όπως στις θρησκείες είναι ο μωαμεθανισμός ή ο ινδουισμός σε σχέση με την Ορθοδοξία των περισσοτέρων Ελλήνων, που είναι περίπου 3% παγκόσμια).

Κλείνοντας ας θυμίσουμε, την συγκριτική παράθεση ποδοσφαίρου – μπάσκετ που είχε δημοσιευτεί παλιότερα στο ‘Τρίποντο’. Μανιακοί του μπάσκετ ανά την χώρα και πιο πέρα, σπεύσατε. Η απόλυτη μπασκετική και αντιποδοσφαιρική ηδονή. Προσωπικά βρίσκω την σύγκριση υπέρ του δέοντος επιεική για το ποδόσφαιρο. Η ποιοτική διαφορά που χωρίζει τα δύο αθλήματα είναι μεγαλύτερη το δίχως άλλο.
_